Parochie Heilige Oda Sint-Oedenrode

Locatie Martinuskerk (centrum) - Het Smitsorgel

Inhoud

Welkom

CD's en opnames
op internet

Achtergrond
informatie

Stichting Smitsorgel

Vriendenkring

Bibliografie

Andere orgels in
Sint-Oedenrode

Links

Concerten 2012

Alle concerten

Terug

Muziek op en rond het Smitsorgel in 2002

In Juli en Augustus wordt er iedere zaterdagmiddag van 15.00 uur tot 16.00 uur een orgelconcert gegeven op het Smitsorgel. De toegang is gratis.

Programma zomer 2002

06 juli: Willem Franssen, Son - Organist Goede Herderkerk en Abdij van Heeswijk
13 juli: Bert Augustus, Sint-Oedenrode - organiste-titulaire Martinus kerk en organist Thomaskerk Eindhoven
20 juli: Johan Siertsema, Sint-Oedenrode - organist Herv.Knoptoren.
27 juli: Paul van der Heijden, Bergeijk - organist
03 augustus: Ted van den Aker, Best - organist H. Hartkerk in Boxtel.
10 augustus: Leo Spoor, Schijndel - organist St. Servaaskerk Schijndel.
17 augustus: Sjak Smulders, Esbeek - organist.
24 augustus: Axel Wenstedt, Sint-Oedenrode - organist
31 augustus: Bert Augustus, Sint-Oedenrode - organiste-titulaire Martinuskerk.

Tijdens de monumentendag op 14 september zal het orgel regelmatig worden bespeeld en bovendien kunnen worden bezocht. Verdere mededelingen volgen nog.

Zaterdag 13 juli: Bert Augustus

Franz Joseph Haydn (1732- 1809) concerto Hob. XIV, 4
- Allegro
- Menuet - Trio
- Finale Allegro

Johann Ludwig Krebs Fantasia à gusto italiano in F à 2 Claviere è Pedale

Johann Sebastian Bach (1685- 1750)
- Liebster Jesu, wir sind hier à 2 claviers è Pedale BWV 731
- Vater unser im Himmelreich à 2 Claviers et Pedal
Jan Pieterszoon Sweelinck (1562- 1621) Echo Fantasia

Nicolaus Bruhns (1663-1697) Praeludium

Zaterdag 20 juli : Johan Siertsema

In het kader van de zomerbespelingen van het Smitsorgel in de Martinuskerk speelt zaterdag 20 juli Johan Siertsema op het Smitsorgel.
Op het programma staan Preludia en Fuga’s van Johan Sebastian Bach en een aantal koralen uit het Orgelbüchlein van Bach.
Siertsema heeft lessen piano en orgel gevolgd bij Bets Nederkroon, en Jacob Bijster en het testimonium kerkmuziek bij Willem Vogt en Maarten Kooy. De muziektheorie werd gevolgd op de Haarlemse Muziekschool.
Als begeleider van hervormde en gereformeerde diensten heeft Siertsema als kerkorganist gespeeld in Haarlem, Eindhoven, Son en Breugel en dus nu nog in de Knoptoren in Sint Oedenrode. Hij is bovendien bestuurslid van het G.O.V.
Het (inloop) concert is zaterdag 20 juli van 15.00 uur tot 16.00 uur. De toegang is gratis

Programma

Preludium en fuga nr. 1 V in F
“Christ lag in Todenbanden”
“Liebster Jesu, wir sind hier”
Preludium en fuga nr. V in G
“Liebster Jesu, wir sind hier” (canon)
“Wer nur den lieben Gott lasst walten”
Preludium en fuga nr VI in g.
“Wenn wir in hochen Noten sein”
“Wir glauben All’an einem Gott”

Zaterdag 27 juli : Paul van der Heijden

Spaanse klanken op Smitsorgel

In het kader van de zomerconcerten op het Smitsorgel speelt zaterdag 27 juli Paul van der Heijden(1966) woonachtig in Hilvarenbeek. Hij studeerde aan het Brabants Conservatorium te Tilburg, orgel bij Bram Beekman en piano bij Max Geene. Studeerde in 1992 af met een orgelexamen in de Grote Kerk van Breda. Bovendien studeerde van der Heijden in 1992 af aan de rechtenfaculteit van de KUB - Tilburg op het onderwerp: "monumentenrecht en de bestuurlijke aspecten daarvan".
Sedert 1985 is hij organist van het Maarschalkerweerdorgel(1902) van de Hofkerk in Bergeijk. In 2001 is dit instrument gerestaureerd. Samen met de bouwhistoricus en restauratiebouwkundige Dick Zweers publiceerde van der Heijden het boek:
"Een geschenk voor een 1000-jarige, het Marschalkerweerdorgel in de Bergeijkse Hofkerk".
Op zaterdag 27 juli van 15.00 - 16.00 uur speelt Paul van der Heijden Spaanse orgelmuziek uit de 18e eeuw en wel werken van P. Larranaga o.a.: Sonata de 5. tono en Sonata de organo o clave en van Oxinaga: Minué en fa en Minué en la
Verder van de Duitse componist C.H. Rinck (1770 -1846) het "Konzert F-dur (Flötenkonzert).

Zaterdag 3 augustus: Ted van den Akker

In het kader van de zomerbespelingen van het Smitsorgel in de Martinuskerk speelt zaterdag 3 augustus Ted van den Akker woonachtig te Best op het Smitsorgel. Hij speelt regelmatig in de Heilig Hartkerk te Boxtel. Het concert, dat ca. 1 uur duurt is informeel en vrij toegankelijk. Het concert begint om 15.00 uur.

Zaterdag 10 augustus: Leo Spoor

Zaterdagmiddag 10 augustus bespeelt Leo Spoor het Smitsorgel in de Martinuskerk. Leo Spoor is een kenner van Smitsorgels. Hij is de vaste organist in de Sint Servaaskerk in Schijndel en bespeelt daar het eveneens gerestaureerde Smitsorgel uit 1852. Enkele jaren jonger dan het uit 1839 stammende Smitsorgel in de Martinuskerk, dat tot de eerste generatie Smitsorgels behoort.
Het concert is vrij toegankelijk en heeft een informeel karakter. Belangstellenden kunnen rustig binnenlopen, luisteren zolang ze willen en ook nog de prachtig gerestaureerde Martinuskerk bekijken. Begintijd is 15.00 uur, duur van het concert ca. 1 uur.

Zaterdag 17 augustus: Sjak Smulders

Studeerde orgel bij Maurice Pirenne aan het Brabants Conservatorium en vervolgde zijn studie bij Bernard Winsemius and Dorthy de Rooij, Hij is organist in Esbeek en Hilvarenbeek.

De eerste helft van het programma is gewijd aan J.S. Bach en tijdgenoten. De pastorale vormt de rode draad door het middendeel van het programma. Een pastorale verbeeldt herdersmuziek en is van oorsprong Italiaans. Snel werd het genre populair in heel Europa, als orgelwerk maar ook als opera-aria (bij Handel of in Bachs Weihnachtsoratorium), of symfonie (Beethovens zesde). De pastorales van dit programma ademen ieder hun eigen sfeer door de grote verschillen in stijl van de vier componisten. Een ander werk van elk van deze componisten gaat vooraf aan hun pastorale om u alvast hun idioom te leren kennen.

Kittel was een van de laatste leerlingen van Bach, volgens een verhaal (van Bachs zoon Emanuel) berucht om zijn matige pedaaltechniek: regelmatig braken bij hem pedaaltoetsen af. De organist van vandaag ziet dit als een waarschuwing en zal ervoor zorgen dat het Smitsorgel Kittels Fantasia zal overleven.
De koraalbewerking van Bach verweeft het Lutherse gezang in een orgeltrio. De melodie is verdeeld over de drie stemmen, die respectievelijk op het Hoofdwerk, het Positief en het Pedaal van het orgel worden gespeeld.
Johann Christian Bach was Johann Sebastians jongste zoon. Na de dood van zijn vader ging hij in de leer bij zijn halfbroer, de aan het Berlijnse hof werkende Emanuel. Hij werkte in Italië, waar hij katholiek werd. Later vierde hij triomfen in Londen. In deze stad publiceerde hij zijn “Six Overtures, composed and addapted for the harpsichord by John Christian Bach”, waarvan u de eerste zult horen. Mozart, die een groot bewonderaar en goede vriend was van deze Londense Bach, gebruikt in zijn vroege symfonieën eenzelfde stijl.
Zipoli, jezuiet die later in Latijns Amerika werkte, was een tijdgenoot van (vader) Bach, maar schreef veel eenvoudiger. “All elevatione” is bedoeld als muziek tijdens de consecratie. Het is een goed voorbeeld van zijn aansprekende maar simpele schrijfwijze. Deze stijl past ook prima bij de pastorale, die traditioneel het eenvoudige idyllische herdersleven verklankt.
De pastorale van Bach ademt dezelfde sfeer als die van Zipoli, maar is complexer door de modulaties en lengte: er bestaan maar weinig pastorales van deze lengte. Het eerste deel straalt de landelijke rust uit, de traditionele pastorale sfeer. Het tweede deel verbeeldt herdersgefluit. Het derde is melancholisch van aard: we horen een herder uitkijken over de kale eenzame vlakten. Het laatste deel is polyfoon; we zouden er een dansfeest van herders (en herderinnen) in kunnen horen.
Vierne gebruikt verrassende harmonie en zangerige melodie in zijn wiegelied (Berceuse). Deze componist schildert het herderleven in even vrije harmonieën en wisselt de pastorale sfeer af met melancholie en reideltjes van de herdersfluit.
De Klerk schrijft zijn capriccio in een speelse neobarokke stijl. Zijn Pastorale combineert het speelse met het lyrische in een bitonaal en tevens polyfoon werk.
Als uitsmijter het werk van Lefébure-Wély. Wij stellen ons tegenwoordig wel iets anders voor bij een religieuse meditatie!

Johann Christian Kittel (1732-1809) :

• Fantasia

Johann Sebastian Bach (1685-1750) Uit Clavierübung III (“Orgelmis”):

• Allein Gott in der Höh sei Ehr

Johann Christian Bach (1735-1782) Overture Opus 3 nr. 1 :

• Allegro con spirito,
• Andante
• Presto

Domenico Zipoli (1688-1726) Uit Sonata d’Intavolatura (1716):

• All Elevazione
• Pastorale

Johann Sebastian Bach

• Pastorale BWV 590 (vier delen zonder aanduiding)

Louis Vierne (1870-1937) uit Pièces en style libre, Opus 31:

• Berceuse
• Pastorale

Albert de Klerk (1917-1998) uit Tien Orgelwerken (1946):

• Capriccio
• Pastorale

Louis James Afred Lefébure-Wély (1817-1870) uit Meditaciones Religiosas Opus 122:

• Marche

Zaterdag 24 augustus: Axel Wenstedt m.m.v. Rob Meeusen

Zaterdag 24 augustus zal, in het kader van de zomerbespelingen van het gerestaureerde Smitsorgel, Axel Wenstedt een concert verzorgen. Aan dit concert werkt Rob Meeusen uit Gemert mee op viola d'amore

Het orgel laat ons eerst even horen of het wel goed gestemd is in de "Prelude pour sonder si l'accord est bon partout" van Jean Denis (+-1650) , als dat klopt dan gaan we ......

.... Vervolgens via Vlaanderen in de "4 Versetten op de 1e toon" van Abraham van den Kerkckhoven (1618-1701) op weg naar ....

.... Frankrijk voor muziek van : Louis Couperin (1626-1661) Chaconne in F , en Louis-Nicolas Clerambault (1676-1749) Suite du premier ton (Grand Plein Jeu -- Duo -- Basse et Dessus de Trompette -- dialogue sur les grands jeux ) , wat een groot verschil is .....

.... met wat we in Italie horen , dus eerst in de stemming komen in een Intonazione VII tono van Andrea Gabrieli (1510-1586) , om daarna van Adriano Banchieri (1567-1634) Toccata I del III.tono, en van Girolamo Frescobaldi (1583-1643) Toccata per l'elevazione en Toccata IV (Libro II) te kunnen aanhoren. Om straks de stap naar Bach te kunnen zetten , tussendoor even wat Arcangelo Corelli (1653-1713) in delen uit de sonate "la Follia" , door viola d'amore en orgel , want ....

Johann Seb.Bach (1685-1750) zal na corelli wel willen klinken , in de wereldpremiere van de VioolSonate in G BWV 1021, want gespeeld op de viola d'amore (Adagio- Vivace- Largo- Presto ), met daarvoor het Koraal "Erbarm dich mein..." BWV 721 (orgel )"
en erna het Koraal "Wachet auf ruft uns die Stimme" BWV 645 ( Uitgevoerd met de bovenstem op de viola d'amore )

na Bach kan nog er nog net een kort "Ricercar in G mixolydisch" van de Zuid-Duitser Joh.Jakob Froberger (1616-1667) , met als uitsmijter van Georg Muffat (1653-1704) Toccata I in d ( uit: " Apparatus musico-organisticus 1690 ") , waarmee we de kermis hopen te overstemmen.

Axel Wenstedt woont, met onderbrekingen, sinds 1954 in Sint-Oedenrode en is al vele jaren werkzaam als huisarts.
Zijn muzikale opleiding begon op de Rooise muziekschool waar hij pianolessen volgde bij de toenmalige organist van de Martinuskerk, Gerard Dekker (organist en klavecinist). Via Dekker heeft hij, bijna 40 jaren geleden, het Smitsorgel leren kennen. Hij is een van de weinigen die het nog bespeeld heeft voor de restauratie van 2001.
Heeft zich sinds 1971 als autodidact op orgel en klavecimbel bekwaamd, met name in oude muziek.
Volgde in Nijmegen (bij A. Seyler) jarenlang lessen kamermuziek en begeleiding.
Speelt vaak in de regio en daarbuiten allerlei vormen van kamermuziek. Treedt ook op als contnuospeler met diverse koren en orkesten, o.a. kamerorkest Alvaere uit Veghel,
Het Roois kamerkoor (beide o. l. v. Ad v. d. Wetering), het Meierijs kamerorkest. (o. l. v. Jos Brocken) en speelde tijdens de opvoering de opera Dido en Aeneas van Purcell in 2001.
Speelt behalve op zijn eigen klavecimbel en huispijporgel, regelmatig op verschillende orgels waaronder diverse Smitsorgels. Verzorgde tijdens de inspeelweek van het gerestaureerde orgel in november 2001 een speciale muziekmiddag voor de zieken en bejaarden van Sint-Oedenrode en speelde tijdens de inloopmiddag op 17 november .

Rob Meeusen, (viola d'amore) uit Gemert volgde vioolles op de Veghelse muziekschool bij Jos Brocken. Studeerde daarna viool aan het Utrechts Conservatorium bij Lex Korff de Gidts en Victor Liebermann. Is vakdocent muziek en leerkracht basisonderwijs in Helmond. Speelt veel Barokmuziek, o.a. samen met Axel Wenstedt in een programma met de dichter Lou Vleugelhof. Was concertmeester in het kamerorkest Alvaere uit Veghel, speelt nu in het Arnhemse Resonet-ensemble. Daar bespeelt hij behalve viool ook de viola d'amore in bijv. de solo's van de Johannes Passion van Bach.

Kermis en orgel.

Orgelmuziek hoort bij de gewijde sfeer van de kerk. Maar van oorsprong hoort deze muziek ook bij het dagelijkse leven. Op 17-e eeuwse schilderijen is te zien dat de organist na de
H. Mis een gevarieerd repertoire op het orgel speelt. De kerkdeuren staan open, de mensen banjeren door de kerk, met hun spelende kinderen en niet zelden met wat kippen en geiten achter zich aan. Anderen blijven rustig een tijdje zitten luisteren.
Zaterdagmiddag is de start van de Rooise kermis op de markt. Met de hierboven geschetste beelden in gedachten is een gevarieerd programma samengesteld met muziek uit de 17º eeuw uit Frankrijk, Italië en Duitsland. Werken van o.a. Clerambault, Frescobaldi, Muffat

Samenspel Smitsorgel met viola d'amore

Heel bijzonder is de combinatie orgel met vioala d'amore in werken van Corelli en Bach.
In de kerk is het volledige programma beschikbaar.
Het concert op zaterdagmiddag 24 augustus, in de Martinuskerk in Sint-Oedenrode aan het Kerkplein, heeft een informeel karakter, is gratis toegankelijk en duurt van 15.00 tot 16.00 uur.

Zaterdag 31 augustus: Bert Augustus

Titulair organist Martinuskerk Bert Augustus sluit zomerbespelingen 2002.

Bert Augustus - orgel
Jenneke Lambert - hobo

• Heinrich Scheidemann (ca. 1596-1663)
  • Magnificat I Tom
  • 2. Vesus auff Zwey Clavir Pedalit
• Johann Ludwig Krebs (1713-1780)
  • Fantasia in f für Oboe und Orgel a 2 Claviere è Pedale
• Carl Philipp Emanuel Bach (1714-1788)
  • Sonate IV in a, Wq 704
    - Allegro assai
    - Adagio
    - Allegro
• Camille Saint Saens (1835-1921)
  • Sonate Op. 166 voor hobu en piano
• Olivier Messiaen (1908-1992)
  • Apparation de l'Église Éternelle
• Johann Sebastian Bach (1685 – 1750)
  • Praeludium el Fuga in a, BWV 543

Bert Augustus, orgel, (Eindhoven 1952) is sinds 1989 werkzaam als campanoloog bij klokkengieterij Koninklijke Eijsbouts te Asten. Hij studeerde natuurkunde (HTS Eindhoven), orgel (Brabants Conservatorium) en beiaard (Nederlandse Beiaardschool). Hij was organist aan de Brigidakerk in Geldrop, de Willibrorduskerk in Berkel-Enschot en de Thomaskerk te Eindhoven.
Sinds voorjaar 2002 is Bert Augustus naast zijn werk in Asten als organist verbonden aan het in 2001 onder leiding van Frans Vermeulen gerestaureerde en van een zelfstandig pedaal voorziene Smits (I) orgel uit 1839 in de Martinuskerk te Sint-Oedenrode.

Jenneke Lambert, (Haarlem, 1956) studeerde hobo aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag en kunstgeschiedenis aan de Rijksuniversiteit Leiden. Zij geeft hoboles via de Docentenvereniging De Muziekschool Aalst-Waalre en speelt in het Philips Symfonie Orkest Verder geeft zij diverse cursussen kunstgeschiedenis in en om Eindhoven, doceert zij aan het Emerson College in Well en is zij als rondleidster verbonden aan het Van Abbemuseum.

Toelichting
Voor de Kerk is vandaag een belangrijke plaats ingeruimd. Dit jaar is op Paaszaterdag het voltooide driegelui van deze Martinuskerk in gebruik genomen. Het opschrift op de klok met de naam Maria is Ik begroet met vreugde. Het orgelstuk van Heinrich Scheidemann waarmee ik graag verwijs naar die klok, heeft als melodie als cantus firmus in het pedaal, in de bas dus, het gregoriaanse Magnificat op de eerste toon. Boven deze lange noten bewegen zich een polyfoon stemmenweefsel en een weelderige guirlandes. Olivier Messiaen schetst in zijn zeer langzame stuk Apparition de l'Égelise Éternelle het onveranderlijke gebouw van de Kerk dat zich hoven de chaos uitsteekt. Dit gebeurt met akkoorden gespeeld in een strak, onveranderlijk ritme. Het is de Bruid van Christus zo formuleert de componist zijn epigram gebouwd van Hemelse stenen de zielen van de uitverkorenen. Het stuk is een geweldig als uit graniet gebouwd crecendo waarin de Kerk steeds naderbij komt. Tot het lang aangehouden C-akkoord ons als met een zuiver wit licht verblindt. Met Messiaens kleurenpalet keert dit symmetrische stuk daarna naar het begin terug.

Carl Philipp Emanuel Bach brengt ons terug, in de aardse menselijke wereld: een musicus kan alleen dan ontroeren als hij zelf geroerd is. Deze Bach staat op de een centrale plek in de Westerse muziekgeschiedenis op de grens tussen Barok ("stile antico") en Romantiek. Echt Sturm und Drang. Ook Ludwig Krebs had les van Johann Sebastian. Van zijn elegante muziek klinkt een rustig andante. De muziek van Camille Saint-Saens is genomen uit een sonate voor hobo en piano. In dit andantino is een begeleiding door het Smits-orgel goed mogelijk.

Ook in zijn niet- koraalgebonden stukken voor orgel verdient Johann Sebastian Bach het praedicaat de vijfde evangelist. Bach schreef het Praeludium et Fuga in a in Weimar in een periode dat hij evenwel geen kerkmusicus was. De cantates en de passies moesten nog geschreven worden. Het stuk is een compositie4 van een energieke jonge man. En – zo schrijft Kees van Hoyten in zijn recente boek over de Hohe Messe – Bach schreef al zijn muziek ter ere van God. Bachs muziek inspireert al ruim twee eeuwen miljoenen mensen, gelovigen en niet-gelovigen, die proberen, ieder op hun eigen manier, een beetje orde te scheppen in hun onvolmaakte aardse bestaan en een stukje harmonie te vinden in hun relatie tot anderen in hun werkkring, enz. Eén van de aspecten die Kees van Houten vervolgens in dit verband noemt formuleert hij als volgt: Bachs muziek bevat geweldige oerelementen van een stuwende kracht die in een strakke, instinctieve, ritmische cadans zonder ophouden blijven doorgaan.
[…]Deze hartslag roept onwillekeurig een eeuwigheidgedachte op. […]De inhoud van een werk van Bach doet begrippen als begin en eind volkomen vervagen en brengt de mens in, contact met het goddelijke ritme, de eeuwigheid.

De orgelbespeling begint zaterdag 31 augustus om 15.00 uur, is vrij toegankelijk en duurt circa één uur.